Sakal bıyık meseleleri

Sakal bıyık meseleleri

Sakal ve bıyık erkeklerin yüzünde iki bölgede çıkan kıllara verilen ad gibi bir basit tasnifi olsada öyle basit bir mevzu değildir. Konunun siyaset, ideoloji, din , moda gibi bir çok alanla iç içe geçmiş anlam yükleri vardır.

Ülkemizde Muhteşem Yüzyıl, Diriliş “Ertuğrul”, Filinta ve benzeri bol miktarda bıyıklı ve sakallı karakterin oynadığı dizilerden sonra artık dikkat çeken bir sakal bırakma furyası başladı. Entel dantel sakal tipleri dışındaki sakallara öcü gözüyle bakılan yaklaşık bir yüz yıl aradan sonra bu durum bende tarih sanki tekrar kaldığı yerden devam ediyor izlenimi bırakıyor. Yine bu dizilerde dikkatimi çeken diğer bir yön  klasik sakal ve bıyıkların  paralelinde yeni tarzların doğaçlama oluşturulmuş olması.

[adinserter block=”2″]

BIYIK MODELLERİ:

1)Fu Mançu bıyığı: Bizim Çinli bıyığı dediğimiz batıda Fu Mançu diye tanınan bıyık modelidir. (İngilizcede Fu Manchu)

Fu-mancu

Fu Mançu bıyığı

2)Gidon bıyık: İngilizce’de Handlebar denen bıyık modeli. Bisikletin gidonuna benzediğinden bu adı almıştır. Uzun ve uçları yukarı doğru kıvrımlıdır. Tarihte birçok meşhurda görmekteyiz bu tarzı. Kısa tarzına İngilizcede petit handlebar denir.

ferdinand

Avusturya Arşidükü Franz Ferdinand

petit_handlebar

Johnny Depp kısa gidonla

3)İmperyal bıyık : Adı üzerinde gayet haşmetli bir bıyık türü. Gidon bıyığa göre daha geniş, uçları tam yukarı bakar bir tarzdır.

imperyal-biyik

İmperyal bıyık

4)Dali bıyığı: Sürrealist ressam Salvador Dali’nin kendi kadar meşhur olan bıyıklarının tarzı.

 

salvodar-dali

Dali ve bıyıkları

5)Şevron bıyık: İngilizcede Chevron bıyık denen tarz. Chevron’un manası astsubay, çavuş, onbaşı gibi rütbeleri gösteren nişana (zikzak işareti/pırpır) verilen ad. Tersten bu işarete benzediği için bu ismi almış. Türkçede bir adı var mı bilmiyorum ama pırpır bıyık demek pekte iyi bir çağrışım yapmayacağı kesin.

chevron

Şevron bıyık- Tom Selleck ile özdeşleşmiştir.

6) İngiliz bıyığı: Bıyığın orta kısmı belirgin ayrılmış, uçları belirgin şekilde her iki yana ince ve sivri şekilde uzayan bıyık modeli. Gidon bıyığın İngiliz tarzı olanı aslında. Uçları hafifçe yukarı doğru hafif kaviste alabilir ya da tam uç kısmı planör kanadı gibi yukarı dikine kırılabilir.

 

İngiliz bıyığı

 

7)Fırça bıyık: İngilizce’de painter’s brush (boyacı fırçası) denen model. Şevron bıyıkla karıştırılır. Birkaç karakteristik farkı vardır. Fırça bıyık dudak hizasını geçmez, dudakların bitiş köşelerinde yuvarlatılmış şekilde sona erer. Ayrıca üst dudağın altını geçmeyecek şekilde düzgünce tıraş edilir.

 

Fırça bıyık diğer deyişle boyacı fırçası

Fırça bıyık diğer deyişle boyacı fırçası

 8)Gunslinger bıyık: Bu tarz hakkında fazla bilgi bulamadım. Aslında Türkiyede hala çokça rastlanabilen bir bıyık şekli. Gunslinger İngilizce’de silahlı soyguncu demek. Bir bakıma haydut bıyığı yani.

guslinger

Gunslinger/Haydut bıyığı

9)Kalem bıyık: Bu tarz bıyık nerdeyse cetvelle çizilmiş gibi dudağın üzerinde ince uzun şekilde uzanır. Bırakanın zevkine göre burunun hemen altında, ortada veya direkt dudağın üzerinde olabilir. Şimdi Ayhan Işık’ın meşhur bıyıklarını hatırlamamak mümkün mü? Sanırım o dönemin moda bıyığıymış.

 

Kalem bıyık çeşitleri

Kalem bıyık çeşitleri

Kalem bıyık

Kalem bıyık

 

10)Abajur bıyık: Adından anlaşılacağı gibi abajuru andırdığı düşünülen bıyık şekli. İngilizcesi:  Lampshade mustache

Abajur bıyık

Abajur bıyık

11)Dişfırçası: Charlie Chaplin’le özdeşleşmiş bıyık tarzı. Cumhuriyetin ilk yıllarında çekilmiş siyah beyaz fotoğraflarda çokça rastlanır demek o yılların modasıda böyleymiş.

Dişfırçası tarzı

Dişfırçası tarzı

12)Mistletoe bıyığı: (Misotel diye okunur) Guy Fawkes ile özdeşmiş bıyık modeli.

Mistletoe

Mistletoe

13)Mors/Deniz aygırı bıyığı: İki ucu bir miktar aşağı sarkık, ağzın üstünü kapatan kalın bıyık tarzı. İngilizce’de Walrus mustache diye geçer.

Mors/Deniz aygırı/Walrus tarzı

Mors/Deniz aygırı/Walrus tarzı

14)Piramit bıyık: Piramiti andırır bıyık modeli. Bu piramitler muhtelif şekillerde olabilmektedir.

Piramid bıyık

Piramid bıyık

piramid-biyik-corc

Piramit bıyıklı George Clooney

15)Malkoçoğlu bıyığı: Karakteristik Türk modeli. Burak Özçivit’le yeniden moda olan bıyık tarzı.

Malkoçoğlu

Malkoçoğlu

16)Ülkücü bıyığı: Hilal şeklinde, dudakların üzerine pek taşmayan, uçları bir miktar aşağı sarkan bıyık tarzı.

Hilal bıyık

Hilal bıyık

17)At nalı bıyık: Bu bıyık modeli deyince dünyada ilk akla gelen isim ABD’li dev güreşçi Hulk Hogan’dır.

At nalı

At nalı

18)Barış Manço bıyığı: Ülkemizde bıyığı ile akla gelen birkaç isimden belkide birincisi Barış Manço’dur. Hulusi Kentmen, Ayhan Işık’ın bıyıkları daha global modaya uygundur ve isimleri daha önceden konulmuştur. Barış abinin bıyıklara gelince herhangi bir stile cuk diye oturmaz. Bıyıkların ucu çeneyi biraz geçmesiyle Fu Mançu, çeneye kadar inmesiyle at nalı tarzına benzer fakat çeneye direkt değil hilal şeklinde iner. Daha çok ülkücü bıyığı yakıştırması yapılır, tamam benzer ama yine ülkücü bıyığına sadece benzerliği hilal şeklindendir. Kısaca bu tarz Barış Manço’ya hastır, bizce’de bu stilin adı Barış Manço olmalıdır.

Barış Manço bıyığı

Barış Manço bıyığı

[adinserter block=”4″]
[adinserter block=”2″]

SAKAL MODELLERİ:

İslam ananesinde sünnete göre sakalın en az uzunluğu alt dudağın altından avuçla kavrandığında  avucun alt kısmına kadar uzamalıdır. Çok uzunda olmamalıdır. Bıyıklar üstten alınmış, ağız içine girmemiş olmalıdır. Bunlar genel bilinen çerçevesi olsada farklı uygulamalar vardır. Kimi bıyığı bir miktar kalın bırakırken kimilerinde nerdeyse hiç bıyık yoktur. Bıyığın bu özelliği coğrafyalara göre değişkenlik gösterir daha çok.

1)Müslüman sakalı: (ya da sünnet sakal) Üst parağrafta açıklamasını mevcut.

cubbeli-ahmet-hoca

2)Yahudi sakalı: Dindar yahudilerde sakal önemli bir konudur. Konunun çok derinine inmeden bilgi vermeye çalışacağım.

Tevrat  bir erkeğin sakalının yan taraflarını kesmesini yıkım sayıyor ve yasaklıyor. Bu sonraları saç ve yanaklardaki kıllar olarak yorumlandı. Dindar yahudilerde (Hasidik ve Ortodoks) yanlardan sarkan örgülü saçlar bir gelenek haline gelmiştir. Sakal kesme pagan adeti sayılmış ve kesinlikle yasaklanmıştır. Talmud’a göre jiletle traş olmak yıkım olarak tarif edilir ve yasaktır. Bu görüşe göre sakal kökten kazınmamalı makasla veya traş aleti ile üstten alınmalıdır. Bazı görüşlere göre hiç kesilmemelidir.

Kabbala sakala büyük önem verir mistik temsili olduğuna inanırlar. Kabalaya göre sakal traş edilmemeli ve serbestçe büyümelidir. Kabalistlere göre bizim dış görünüşümüz iç ruhi gerçekliğimizin yansımasıdır. Eller nasıl alma ve verme kabiliyetimizi temsil ediyorsa, ayaklar nasıl ilerlemeyi temsil ediyorsa sakalda düşüncelerle eylemler, iyi niyetler ve iyi işler,  teori ve pratik, beyin ve kalp arasında bir köprüyü temsil ediyor. Böylece kabalistler sakalları kesmeyip serbest salarak zihinlerindeki fikirlerin ve düşüncelerin günlük hayat tarzına akmasına izin verirler.

anti-siyonist

Ortodoks yahudiler

3)Hristiyan sakalı:Anladığım kadarı ile diğer iki dine göre Hristiyanlığın sakala yaklaşımı daha karışık. Aziz  Augustine göre sakal “cesareti, yetişkin erkek olmayı, ciddiliği, aktif ve dinç olmayı” temsil ediyor.

Fakat 1000 yılı başında Edgar kanunları ruhban sınıfına sakal bırakmayı yasaklar. Bir bakıma traş olmak dindarlık alametidir. Yani Katolik ruhban sınıfı sakal bırakmaz.

 

Solda sakalsız katolikler sağda sakallı doğu ortdoksları

Solda sakalsız katolikler, sağda sakallı doğu ortdoksları

Doğu Ortodoksları için keşişin sakal bırakması onun kendini tanrıya adadığını gösterir. Fransisken mezhebinde olanlar sakallı olmayı erkek olmakla eş tutarlar ve keşişlerin Hz.İsa gibi sakallı olması gerektiğini söylerler.

Fransisken keşişler

Fransisken keşişler

 4)Anabatist sakal:Anabatis vaftize karşı çıkan demektir. Bu sakala çene perdesi (ingilizce chin curtain) de denir. Amerikada hristiyan mezhebi olan Amişler arasında bu şekilde sakal bırakırlar. ABD başkanı Abraham Lincoln ile dünyada meşhurdur.

amis

Amiş Gençler

Abraham Lincoln

Abraham Lincoln

5)Çene askısı stili:Çenenin kenarlarında ve/veya gıdık tarafta bırakılan sakala denir.

Çene askısı

Çene askısı

cene-askisi-2

Çene askısı – resimdeki ABD’li denemeci Henry David Thoreau

6)Kuzu pirzola (muttonchops) tarzı:Sanırım bu ismi bulanın o sıra karnı açmış, kuzu pirzolasına benzetildiği için bu isim verilmiş. İngilizcede “muttonchops” kuzu pirzolası anlamına geliyor. Yanaklarda sakal yanlarda bırakılır ve bıyıkla birleşir. Çenede sakal yoktur.

friendly

Friendly muttonchops – Tesla

Favorilerde daha uzun, geniş  tarzına sadece muttonchops/kuzu pirzola denir. Amerika sivil savaşı generallerinden Ambrose Burnside tarafından meşhur edilmiştir.

Kuzu pirzola

Kuzu pirzola – General Ambrose Burnside

7)Keçi sakalı: Keçinin sakalını temsil eder. Sadece çenede bıyıksız bırakılan İngilizcede “Goat patch:keçi yaması/sakalı” denir. Çeneyi kaplayan modellere İngilizcede “Goatee” denir ve anlamı keçi sakalıdır.

 

keci-yamasi

Goat patch/Keçi yaması

Keçi sakalının en meşhur tipi ise bıyıkla birlikte çeneyi kaplayan modelidir.

Keçi sakalı

Brad Pitt’in keçi sakallı hali

Diğer dikkat çekici bir keçi sakalı modeli is tarihten. 19 yy. da 20 yy.başlarında meşhur olan Alman tarzı keçi sakalının örneği aşağıdaki fotoğrafta.

alman-tarzi

Tarihi Alman keçi sakalı

8)Fransız çatalı: Eski yüzyıllarda oldukça beğenilen bir sakal modelidir. Günümüzde daha çok kısa formu tercih edilmektedir. İngilizcede French Fork diye geçer. Kendi içinde farklı çeşitleride vardır.

Uzatılmış fransız çatalı tarzı- Leo Tolstoy

Uzatılmış fransız çatalı tarzı- Leo Tolstoy

9)Ördek kuyruğu: İngilizce’de Ducktail diye geçer. Sakalın çene kısmı sivridir. Filinta dizisinde Filinta Mustafa’nın çene kısmı ördek kuyruğu tarzı. Yani çenedeki sakal diğer yerlerden uzun.

ordek-sakali

Ördek kuyruğu tarzı

 

ordek-kuyrugu-2

Ördek kuyruğu tarzı

10)Çapa sakal: Gemilerin çapasına benzediğinden dolayı bu adı almıştır. İngilizcede Anchor beard diye geçer.

anchor-biyik

Çapa sakal

11)Balbo sakal:Bıyıkla sakal arasında bağlantı yoktur. Çenede geniş keçi sakalı gibi yanaklara doğru uzayan sakal vardır.

balbo-sakal

Balbo sakal , Foto kaynak:Philips

12)Van Dyke stili: Von dayka diye okunur. Adını flaman ressam Anthony van Dyck’ten almıştır.

Van-Dyke-biyik

Van Dyke stili

13)İmperyal tarzı: 3.Napelyon’un küçük püskül tarzı sakalına verilen ad.

İmperyal sakal - Mel Gibson

İmperyal sakal – Mel Gibson

 14)Verdi tarzı: Elit bir stildir.

verdi-tarzi

15)Garibaldi tarzı: Garibaldi tarzı bizde yanlış olarak çember sakal denilen sakal biçimi. Sakal uzundur ama saçaklanacak kadar uzun değildir ve küt bitişi vardır.

garibaldi

16)Felemenk sakalı: Felemenk köylü sakalı.

Felemenk sakalı

Felemenk sakalı

17)Bandholz stili: Sakalından önce tarz sonra marka çıkarabilmeyi başarmış biri Eric Bandholz’un temsil ettiği sakal stili.

bandholz

Eric Bandholz

 

bandholz-stil

Bandholz stili

Evet listenin sonuna yaklaşıyoruz. Son zamanların etkili dizilerinden Diriliş Ertuğrul ‘un sakalsız oyuncusu oldukça azınlıkta. Aralarında sakalıyla en karakteristik fark oluşturan Deli Demir’in tarzı.

18)Delidemir tarzı: Kalın bir Barış Manço bıyığı orta uzunlukta bir sakalın üzerinde duruyor. Sakal 6 numaraysa bıyık 9 numara uzunlukta. Numaraları sallıyorum tabi. Aralarında uzunluk farkı dikkati bıyığa çekiyor, sakal arka fonda kalıyor.

deli-demir-tarzi

19)Doğal tarz: Sakala fazla müdahale etmeden uzatılan sakal. Elbette istenirse bu sakalda taranıyor, bakım yapılabiliyor. Alt kısma küçük müdahaleler ile insan girmiş doğal orman şeklini alıyor. Afşin bey örneğinde alt kısımda düzeltmeler yapılsada müdahele az.

afsin-bey

[adinserter block=”4″]
[adinserter block=”3″]